top of page
Fræðslugreinar


Lichen sclerosus- hvað er það?
Lichen sclerosus, oft skammstafað LS, er langvinnur bólgusjúkdómur í húð sem leggst oftast á ytri kynfæri, svo sem skapabarma, sníphettu, spöng og stundum húðina kringum endaþarm. Sjúkdómurinn getur komið fram á öllum aldri en er algengastur hjá konum eftir tíðahvörf. Hann er líklega algengari en áður var talið og getur farið lengi fram hjá bæði konum og heilbrigðisstarfsfólki. Algengustu einkennin eru þrálátur kláði, sviði, eymsli eða verkir á ytri kynfærum. Kláðinn getur ve
3 min read


Þarmaflóran á breytingaskeiði
Á breytingaskeiði finna sumar konur fyrir breytingum á meltingu og matarlyst. Rannsóknir benda til tengsla milli hormónabreytinga og þarmaflórunnar, en enn er verið að rannsaka hvað þau tengsl þýða fyrir heilsu og einkenni kvenna. Þarmaflóran er samfélag örvera, meðal annars baktería, sem lifir í meltingarveginum. Þegar ákveðnar þarmaörverur brjóta niður trefjar myndast stuttkeðjufitusýrur (short-chain fatty acids). Fitusýrurnar veita frumum ristilsins orku og taka þátt í að
2 min read


Prótein á breytingaskeiði
Þegar rætt er um prótein dettur mörgum fyrst í hug líkamsrækt og vöðvauppbygging. En prótein gegnir mun stærra hlutverki í líkamanum og á miðjum aldri verður sérstaklega mikilvægt að huga að nægri próteinneyslu. Á breytingaskeiðinu eiga sér stað breytingar á líkamssamsetningu samhliða hækkandi aldri og hormónabreytingum. Vöðvamassi getur farið minnkandi á sama tíma og tilhneiging til aukinnar fitusöfnunar verður meiri, sérstaklega á kviðsvæði. Þess vegna snýst góð næring á br
3 min read


Verkir á breytingaskeiði, hvað er til ráða?
Í tilefni alþjóðlegs dags breytingaskeiðsins 18. október 2026 Í fyrra bloggi fjölluðum við um verki sem geta orðið meira áberandi á breytingaskeiðinu og hvernig hormónabreytingar geta verið einn hluti af þeirri mynd. Langvinnir verkir á miðjum aldri eiga sér oft fleiri en eina útskýringu og því er sjaldnast ein lausn sem hentar öllum. International Menopause Society (IMS) leggur áherslu á heildræna nálgun þar sem horft er til þeirra ólíku þátta sem geta haft áhrif á verki og
3 min read


Verkir á breytingaskeiði
Í tilefni alþjóðlegs dags breytingaskeiðsins 18. október 2026 Þegar rætt er um breytingaskeiðið og tíðahvörf koma hitakóf, svefntruflanir og breytingar á blæðingum oft fyrst upp í hugann. En margar konur finna einnig fyrir verkjum en tengja þá ekki endilega við breytingaskeiðið. Stífir liðir á morgnana, eymsli í líkamanum, verkir í mjöðmum, öxlum eða hnjám, mígreni sem hefur breyst, eldri verkir sem verða meira áberandi eða nýir verkir sem virðast koma án ástæðu. Langvinnir v
2 min read


Eftirlit með hormónameðferð (HRT)
(Þessi texti á við konur og aðra sem ganga í gegnum breytingaskeið) Af hverju skiptir reglulegt eftirlit máli? Hormónameðferð (HRT) getur haft veruleg jákvæð áhrif á líðan kvenna á breytingaskeiði – bætt svefn, minnkað einkenni breytingaskeiðs, aukið orku og bætt lífsgæði. HRT er árangursríkasta meðferðin við einkennum breytingarskeiðs, en til að tryggja árangur er reglulegt eftirlit mikilvægt. Viðbrögð við meðferðinni eru einstaklingsbundin og einkenni geta batnað á mismuna
3 min read


Þegar breytingaskeiðið hefur áhrif á parsambandið
Breytingaskeið kvenna hefur verið töluvert í umræðunni síðustu ár. Minna er hins vegar rætt um hvernig þetta skeið getur haft áhrif á parsambandið og á makann. Margar konur upplifa á þessum tíma breytingar á líðan, orku, svefni, sjálfsmynd og nánd. Hormónabreytingar geta haft víðtæk áhrif á líkamann og hugann og einkenni eins og þreyta, kvíði, pirringur, minni kynhvöt eða fjarlægð geta komið fram. Fyrir makann getur þetta verið ruglingslegt. Sambandið sem áður var auðvelt og
2 min read


Mikilvæg tímamót í kvenheilsu – ákvörðun sem ber að fagna
Í nóvember 2025 tilkynnti lyfjaeftirlit Bandaríkjanna (FDA) að úreltar og misvísandi "black box" viðvaranir um hormónameðferð (HRT) fyrir konur á breytingaskeiði verði fjarlægðar úr fylgiseðlum. FDA vinnur nú með lyfjafyrirtækjum að þessari breytingu. Þetta markar stór og tímabær þáttaskil í kvenheilsu, enda hafa þessar viðvaranir haft áhrif á heilsu, lífsgæði og valfrelsi kvenna í yfir tvo áratugi. Breytingaskeið og tíðahvörf eru náttúrulegt ferli í lífi allra kvenna. Breyti
5 min read


Lífsstílsvísindi og breytingaskeiði
18. október – Alþjóðlegi dagur breytingaskeiðsins Þann 18. október er haldið upp á alþjóðlegan dag breytingaskeiðsins. Alþjóðlegu breytingaskeiðssamtökin (International Menopause Society, IMS) velja á hverju ári þema sem endurspeglar nýjustu vísindalegu áherslur þegar kemur að heilsu kvenna á miðjum aldri. Árið 2025 er yfirskriftin: “Lifestyle medicine in menopausal health.” Þetta þýðir að í ár beinist alþjóðleg umræðan að lífsstílsvísindum og hvernig þau geta gegnt lykilhl
3 min read


Fyrir hvað stendur GynaMEDICA
Gynamedica er fyrsta einkarekna heilsumiðstöðin á Íslandi sem sérhæfir sig í hormónaheilsu og vellíðan kvenna í kringum breytingaskeið og...
2 min read


Þyngdin segir ekki allt – líkamssamsetning og breytingaskeiðið
Fyrir marga er vigtin eini mælikvarðinn á heilsu og þyngdarstjórnun. En þegar konur nálgast breytingaskeiðið og tímann eftir tíðahvörf...
3 min read


Efnaskiptaheilsa kvenna á miðjum aldri. Af hverju breytist líkaminn og hvað er til ráða?
Margar konur á miðjum aldri taka eftir þyngdaraukningu eða breytingu á því hvernig fituforðinn safnast fyrir á líkamanum, þrátt fyrir að...
3 min read
bottom of page
